Kapasitör Nedir? Nasıl Çalışır?

Elektronik devrelerin olmazsa olmazı temel bileşenlerden birisi kapasitördür. Kapasitörü hemen hemen tüm elektronik devrelerde görebiliriz. Kapasitör bir devrede çoğu zaman tercih değil, zorunluluktur. Kısacası bu kadar önemli bir devre elemanını her elektronikçinin yakından tanıması ve nasıl çalıştığını bilmesi gereklidir. Kapasitör nedir? Nasıl çalışır? Başlıklı yazımızı okuyarak kapasitör hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

Kapasitör (Kondansatör) Nedir?

Kapasitör ekipmanı karşımıza kondansatör ve sığaç olarak da çıkabilir. Bu kelimeler eş anlamlıdır, hiçbir şekilde çeşit farklılığını göstermezler. Kapasitör nedir dediğimiz zaman genel hatlarıyla başlamak gerekirse;

Kapasitör elektrik enerjisini elektrik alan olarak depolayan temel bir devre elemanıdır. Artı ve eksi olmak üzere iki ucu bulunmaktadır. Elektrik depolama dediğimiz zaman pillerle karıştırmamalısınız, kapasitörler çok kısa süreliğine enerji depolayabilirler. Kısa süre içerisinde enerji kullanılmazsa kendi kendine boşalır. Kapasitörün devrelerde gösterim harfi C’dir, ayrıca kapasitörlerin depolama miktarını belirten birim ise Farad’dır.

Kapasitör Nasıl Çalışır?

Kapasitör nedir sorusunun bir diğer önemli adımı ise kapasitör nasıl çalışır sorusudur. Bir elektronikçi olarak kullandığınız ekipmanların çalışma prensibini genel hatlarıyla bilmelisiniz. Özellikle bu ekipman çok sık kullanılan temel bir ekipman ise çalışma prensibini detaylıca bilmelisiniz.

Kapasitörlerin içerisinde iki adet iletken plaka bulunur ve bu plakaların arasına yalıtkan bir madde yerleştirilir. Kapasitöre bir gerilim uygulandığında iletken plakalardan birisi artı yüklenir ve diğeri eksi yüklenir. Arada yalıtkan bir madde olduğundan dolayı yük geçişi olamaz, yani nötrleme mümkün değildir. İki farklı yük arasında elektrik alan oluşur ve bu elektrik alan bize kısa süreli depolama sağlar.

Kapasitör Nerelerde Kullanılır?

Kapasitörleri hemen hemen tüm elektronik devrelerde gördüğümüzü yazımızın başında söylemiştik. Kapasitörlerin nerede ne amaçla kullandığını daha iyi açıklayalım. Kapasitör nerelerde kullanılır;

  • Voltaj dengesizliği olan durumlarda sabit gerilim çıkışı olması amacıyla kullanılır. Özellikle uzaktan kumandalı araçların antenlerinde buna rastlayabiliriz. Antenler en ufak gerilim değişiminden etkilenip düzgün çalışamadığı için kapasitör yardımıyla gerilim sabit ve kesintisiz hale getirilir.
  • Yanıp sönme yapacak lambalar için kapasitör kullanılır. Bu devrelerde kapasitörlere sabit gerilim verilir. Gerilim önce kapasitörü doldurur, ardından kapasitör boşalarak lambayı yakar. Kapasitör tamamen boşaldığında lamba söner ve kapasitörün tekrar dolması için geçen sürede sönük kalmış olur.
  • Bazı kapasitörler doğru akımı iletmeyip alternatif akımı iletme özelliğine sahiptir. Bu tarz kapasitörler güç kaynaklarında, enerji aktarımında kullanılmaktadır.
  • Şarj aletlerinde sabit gerilim ve doğru akım çıkışı sağlamak için kapasitör kullanılır.

Burada belirttiğimiz örnekler haricinde etrafınızda bulunan herhangi bir elektronik eşyayı açtığınız zaman içerisinde mutlaka kapasitöre rastlayacaksınız.

Kapasitör Devreye Nasıl Bağlanır?

Kapasitörü devreye bağlamak için katı kurallar yok. Devreniz için uygun kapasitörü bulduysanız yalnızca artı ve eksi uçlarını doğru ayarlayarak bağlantı yapabilirsiniz. Kapasitörler devreye hem paralel hem de seri olarak bağlanabilmektedir. Eğer birden fazla kapasitör kullanacaksanız da bunları ister seri ister paralel olarak bağlayabilirsiniz. Bu durum ihtiyacınız olan kapasitans değerine bağlı olarak sizin kararınızdır.

Kapasitör nedir sorunuzu bu şekilde açıklayabiliriz. Kapasitör nasıl çalışır konusunda daha detaylı olarak bilgi istiyorsanız kullanacağınız kapasitörlerin datasheet’lerini okuyarak tüm verilere ulaşabilirsiniz. Yazımızda yalnızca temel bilgilere yer verdik.

Leave a Reply