LiFePO4 Pil Nedir?

LiFePO4 piller diğer pil teknolojilerine kıyasla daha yenidirler. Ülkemizde yaygınlaşması ise yalnızca son birkaç yıla dayanır. Hatta hala tam olarak yaygın diyemeyiz. LiFePO4 adından da anlaşılacağı üzere Lityum-Demir-Fosfat olarak açılmaktadır, bu bileşenlerden oluşmaktadır. Robotik projelerde henüz yaygın hale gelmeyen LiFePO4 pillerin kullanılmama sebebi insanların henüz bu pilleri tanımamasından kaynaklanıyor. Bu nedenle LiFePO4 Pil Nedir? başlığı altında Lityum Demir Fosfat piller hakkında detaylıca açıklama yaptık.

LiFePO4 Pil Özellikleri

LiFePO4 pilleri tanımak için LifePO4 pil özelliklerine bakmalıyız. İşte LiFePO4 pil özellikleri;

  • Tek hücresi 3.2 volt vermektedir.
  • Pile göre değişkenlik gösterse de her bir hücre 2 ampere kadar şarjı desteklemektedir.
  • Boyutuna kıyasla yüksek kapasiteye sahiptir.
  • Anlık ve maksimum deşarj akımı yüksektir. Bu özelliği sayesinde bazı yerlerde LiPO bataryalar ile yarışmaktadır.
  • Kurşun akü başta olmak üzere diğer pillerin verimliliği ortalama %80 civarındayken LiFePO4 piller %95’in üzerinde verimliliğe sahiptir. Verim güneş paneli sistemlerinde büyük önem taşıdığından dolayı artık güneş panellerinde LiFePO4 piller çok yaygın olarak kullanılmaktadır.
  • Pil boşalsa da verdiği gerilim 3.2 voltun altına çok fazla düşmemektedir. Kullanım esnasında uzun süre 3.2 volt civarı gerilim vermektedir. Bu durum bazen bir avantaj, bazense dezavantajdır.
  • Yüksek sıcaklığa maruz kaldıklarında belli bir sıcaklığa kadar hala düzgün bir şekilde çalışmaktadır. Pil kimyası bozulmaya başladığında da patlama, sızdırma gibi sorunlar çok nadir olarak görülmektedir. Güvenlik yönünden diğer pillerden çok ileridedir.
  • Sürekli deşarjda maksimum akım çekilse de pil verimliliğinin uzunca bir süre düşmediği gözlenmiştir.
  • Düşük sıcaklıklarda bile verimli olarak çalışabilmektedir. 0’ın altındaki derecelerde hala orta verimde çalıştığı gözlenmiştir.

LiFePO4 pillerin özellikleri temel hatlarıyla bunlardır. Bu özelliklerinin bazıları avantajken, bazıları dezavantaj olmaktadır. Bu aslında pilin kullanıldığı yere, projeye göre değişmektedir.

LiFePO4 Pillerin Avantajları ve Dezavantajları

LiFePO4 pillerin avantajlarından ve dezavantajlarından bahsedelim. Bunu inceleyerek yapacağınız projede kullanıp kullanmama konusunda fikir sahibi olabilirsiniz.

LiFePO4 Pillerin Avantajları

  • Yüksek volta ihtiyaç duyduğunuz projelerde seri bağlı akü oluşturarak işinizi halledebilirsiniz. Piller kullanım esnasında boşalmaya başlasa dahi 3.2 volta yakın değerler verecekleri için voltaj düşüşü sorunuyla karşılaşmazsınız.
  • 2 ampere kadar şarj destekleme özelliği sayesinde akünüzü hızlı bir şekilde şarj edebilirsiniz.
  • Yüksek kapasiteye sahip olmasına rağmen düşük hacim kapladıklarından dolayı ufak projelerde fazla alan kaplamadan yüksek kapasiteli bataryaya sahip olmuş olursunuz.
  • Yüksek akım verebildiği için mini arazi aracı gibi projeler için birebirdir. Ayrıca RC uçak, RC Drone gibi projelerde de düzgün ayarlamalar yapılırsa kullanılabilir. Buna ek olarak, binek elektrikli araçlarda da verimli bir kullanım sunmaktadır.
  • LiFePO4 piller LiPO pillerle birçok konuda yarışmaktadır ancak buna rağmen fiyatları oldukça uygundur.
  • LiFePO4 piller yüksek şarj döngüsüne sahiptir. Bu da çok uzun ömürlü olmasını sağlamaktadır. Kısacası bir projenizde kullandığınızda yıllarca pili değiştirmeden devam edebilirsiniz.
  • Piller durdukları yerde zaman içerisinde boşalmaktadırlar. Bu durum LiFePO4 piller için de geçerlidir ancak bu süreç çok daha yavaş olmaktadır. Sıradan bir Li-ion pil 5-6 ayda tamamen biterken LiFePO4 piller için bu süre bir yılı devirmektedir.
  • Yüksek verimliliğe sahip olması sebebiyle elektrik üretim projeleri için biçilmiş kaftandır. Ürettiğiniz elektriği depolarken çok düşük bir kaybınız olur.
  • Isınma sorunu kolay kolay yaşamazsınız. Bundan dolayı çoğu zaman ekstra soğutucuya ihtiyaç duyulmaz.

LiFePO4 Pillerin Dezavantajları

  • Pil yarı kapasiteye düşse dahi hala 3.2 volt civarında verdiği için şarj ölçümü yapmak çok zordur. İçerisinde ne kadar şarj kaldığını net olarak bilmek imkansızdır. Yalnızca yaklaşık bir değer verilebilir ancak bunda da hata oranı yüksektir. Bu sebepten dolayı elektrikli araçlarda kalan menzilin hatalı gösterilmesi durumu çok sık yaşanmaktadır.
  • Li-ion pillere kıyasla hem boyutu biraz daha büyük hem de verdiği volt daha düşüktür. (Li-ion pil hücre başına 4.2 volt vermektedir.) Buna göre yüksek akımdan çok yüksek volt gerektiren projelerde işlevi düşüktür.
  • LiFePO4 piller henüz ülkemizde yaygın olmadığı için ekipmanlarını bulmak zordur. Seri üretim pil yatağı bulunmamaktadır, ancak kendiniz üretebilirsiniz. Şarj aleti, şarj devresi gibi bileşenleri bulmak zordur, genellikle Li-ion piller için üretilen devreler modifiye edilerek kullanılmaktadır.
  • LiFePO4 piller ile çalışan uzmanlar bulmak zordur. Teknik destek almak istediğinizde zorlanabilirsiniz.

LiFePO4 Pillerin Kullanım Alanları

LiFePO4 piller günlük yaşantımıza tam olarak girmese de, bazı alanlarda yer almaya başlamıştır. Bunları örneklendirmek gerekirse;

  • RC projelerde LiPO ve Li-ion pillerin yerini almaya başlamıştır. Özellikle RC kara aracı projelerinde artık yaygın olarak kullanılmaktadır.
  • RC Uçak projelerinde zaman zaman kullanılmaktadır. Tek sorunu pilin ağırlığıdır.
  • Bazı elektrikli araç üretim şirketleri aküleri LiFePO4 pile çevirmiştir. Bunun başlıca örneği Tesla’nın bazı modellerinde LiFePO4 pillerden oluşan bataryalar kullanılmasıdır.
  • Güneş paneli sistemlerinde artık LiFePO4 piller çok yaygındır. Yurt dışında neredeyse tamamen buna geçilmiştir, ülkemizde ise geçiş süreci devam etmektedir.
  • Do it yourself powerbank projelerinde LiFePO4 piller kullanılmaya başlamıştır. Seri üretime geçen birkaç firma da mevcuttur.
  • Laptoplar için üretilen powerbanklarda Li-ion piller yerine LiFePO4 piller kullanılmaya başlanmıştır. Gelecekte bunun yaygınlaşması planlanmaktadır.
  • Ev tipi güç kaynaklarında LiFePO4 bataryalar seyrek olarak kullanılmaktadır.

Gördüğünüz üzere LiFePO4 piller sundukları avantajlardan dolayı diğer pillerin yerini alma yolunda ilerliyor. Siz de projelerinizde pil seçimi yaparken LiFePO4 pilleri mutlaka gözden geçirmelisiniz. Özellikle ekonomik olması işinizi kolaylaştıracaktır.

Leave a Reply