PCB Nedir? Ne İşe Yarar?

PCB, Printed Circuit Board kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Türkçe’ye çevirdiğimizde baskı devre kartı anlamına gelmektedir. Elektronik bileşenler birbirine kablolar veya lehim yoluyla bağlıdırlar. Bu bağlantılar arttığı zaman çok fazla kablo yoğunluğu ve karmaşa ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle baskı devre kartı, yani PCB sistemine geçilmiştir. PCB nedir sorusunu en özet haliyle baskı devre olarak tanımlayabiliriz. PCB’nin çalışma prensibini ve nerelerde kullanıldığını yazımızın devamında okuyabilirsiniz.

PCB Ne İşe Yarar?

PCB nedir sorusunu açıklarken mutlaka PCB ne işe yarar sorusuna da değinmeli ve PCB’nin çalışma prensibini açıklamalıyız.

PCB, 4 katmandan oluşmakta olan bir plakadır. Bu 4 katmanı tek tek sıralayalım;

FR4: FR4 katmanı PCB’nin en alt katmanıdır. Isıya, sarsıntıya ve darbeye dayanıklı olarak üretilir. Bu sayede PCB fiziki hasarlara karşı daha dayanıklı olur.

PCB Nedir? Ne İşe Yarar? yazımızda sizlere PCB hakkında bilgi vereceğiz.

Bakır: PCB üzerinde veri iletimini sağlayan iletken bakırdır. Veri yolları bakırdan oluşur ve bu sayede hızlı elektrik iletimi sağlanır. Çok katmanlı PCB’lerde bakır katmanı birden fazladır ve birbirinden ayrıdır.

Lehim Maskesi: Lehim maskesi sıklıkla yeşil renktedir, alışık olduğumuz ana kartlara yeşil rengini veren şey lehim maskesidir. Günümüzde kırmızı renk de yaygın olarak kullanılmaya başlamıştır ve birçok renkten örneği mevcuttur. Lehim maskesi bakır katmanın doğru bağlantılar kurması için veri yollarını birbirinden ayırır. Bu sayede hem kısa devrelerin önüne geçilir hem de PCB üzerine lehim yapan elektronikçinin işi kolaylaşır.

Serigrafi: Bu katman yalnızca elektronikçilerin işini kolaylaştırmak içindir. Bileşenlerin lehimleneceği yerlere ek notlar yazmak için kullanılır. Pilin kutupları, diyotun yönü, nereye hangi direncin koyulacağı gibi birçok bilgi devre üzerinde gösterilir. Bu sayede kolayca lehim yapılabilir ve ileride yaşanabilecek herhangi bir bozulma durumunda kolayca müdahale edilebilir.

PCB katmanları temel olarak bu şekildedir. Burada bahsettiğimiz katmanlar bir dikey katmanda veri yoluna sahip PCB’ler için geçerlidir. Ancak çok karmaşık devrelerde katman sayısı artmaktadır. Bu durumda ise bakır katmanı dikey olarak birbirinden ayrılarak farklı veri yollarına bölünmektedir.

Not: FR4 katmanı olarak belirttiğimiz katman en alt katmandır ve bazı PCB’lerde bu katmanın yapım maddeleri değişmektedir. Dolayısıyla FR4 ismi yerine başka isimlendirmeler de yapılmaktadır. FR4 günümüzde en çok kullanılan alt katman maddesidir.

PCB ne işe yarar sorusuna gelecek olursak; PCB bakırdan oluşan veri yollarını sayesinde hızlı bir şekilde elektrik iletimi sağlar. Ancak bu kullanımı için yeterli bir gerekçe değildir. PCB’nin sunduğu en önemli ayrıcalıklar, elektronik devrelerin karmaşıklığını gidermesi ve çok daha az yer kaplamasıdır. PCB kullanılmayan devrelerde çok fazla kablo yoğunluğu bulunacağı için bu kabloları yerleştirme esnasında bile kısa devre sorunları çıkabilir. Eğer kablo bağlantıları doğru yapılsa bile ileride herhangi bir tamir durumu gerektiğinde muhtemelen tamir edilemeyecektir. Ancak PCB’lerde bir bozulma olduğunda sonradan bakan bir elektronikçi PCB’nin yapısını kolayca anlayabilir. Ayrıca PCB sayesinde devreler çok az yer kaplamaktadır.

PCB Nerelerde Kullanılır?

PCB Nedir? Ne İşe Yarar?
PCB Lehiminden Bir Görüntü

Uzun açıklamalarımızın ardından PCB nedir sorusunu anlaşmışsınızdır. Şimdi PCB’nin gündelik hayattaki yerine bakalım. PCB nerelerde kullanılır?

  • Bilgisayar bileşenlerinin neredeyse tamamı PCB örneğidir. Ana kart, RAM, İşlemci, Ekran kartı gibi bileşenlerin tamamı baskı devre üzerine oturtulan elektronik bileşenlerden oluşmaktadır.
  • Elektronik projelerde çok kullanılan Arduino kartları PCB’nin en kolay inceleyebildiğimiz halidir.
  • Cep telefonu ana kartları baskı devrelerden oluşmaktadır. Özellikle cep telefonlarında yer tasarrufu yapılması amacıyla katmanlar çok incedir ve veri yolları çok küçüktür.
  • Oyuncak arabaların içerisinde düşük maliyetli genellikle bir adet PCB bulunur. Anten, motor sürücü gibi bileşenlerin tamamı bu PCB üzerine lehimlidir.

Özetle PCB artık hayatımızın her yerinde kullanılmaktadır. Çok temel devreler haricinde hiçbir devre kablo bağlantı yöntemiyle oluşturulmamaktadır. Elektronik iletimin girdiği neredeyse her eşyada baskı devrelerin olduğunu görebiliriz. Ayrıca PCB kullanımı sayesinde artık elektronik devrelerin maliyeti de düşmüştür. Onlarca kablo kullanmak yerine tek bir plaka sayesinde bu iş çok daha ucuza çözülebilmektedir.

Bu yazımızda PCB nedir? PCB nerelerde kullanılır? PCB ne işe yarar? Sorularına cevap verdik. Eğer iyi bir elektronikçi olmak istiyorsanız siz de PCB çizimini öğrenmelisiniz ve devrelerinizi PCB üzerine kurmalısınız. Bunun için diğer yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Farklı elektronik aksamlar hakkında bilgi sahibi olmak için diğer içeriklerimize de göz atabilirsiniz.

2 Comments

Leave a Reply